Symptomen
Symptomen en verloop
De meeste mensen die besmet raken, merken er niets van. Wie wel ziek wordt, doorloopt vaak twee fasen. Het is vooral de tweede fase die gevaarlijk kan zijn.
Het typische verloop in twee fasen
- Tekenbeet of besmettingVaak niet opgemerkt. Er is geen typische rode kring zoals bij Lyme.
- Incubatietijd: meestal 1 à 2 wekenJe voelt nog niets.
- Eerste fase: griepachtig (enkele dagen)Koorts, vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn, soms misselijkheid. Duurt gemiddeld ongeveer vijf dagen. Bij de meeste zieken stopt het hier en herstellen ze volledig.
- Klachtenvrije periode (ongeveer een week)Je voelt je beter. Dat maakt de ziekte verraderlijk: mensen denken dat het voorbij is.
- Tweede fase: aantasting van het zenuwstelselBij een deel van de zieken komt de koorts terug, samen met neurologische klachten. Dat kan gaan om hersenvliesontsteking (meningitis), hersenontsteking (encefalitis) of een ontsteking van het ruggenmerg (myelitis).
Klachten in de tweede fase
- Hevige hoofdpijn en hoge koorts
- Stijve nek, lichtschuwheid
- Misselijkheid en braken
- Verwardheid, slaperigheid, veranderd bewustzijn
- Evenwichts- en coördinatiestoornissen, trillen
- Spraakproblemen
- Verlammingen, vaak van de armen, schouders of ademhalingsspieren
- Epileptische aanvallen
Hevige hoofdpijn met koorts en een stijve nek, verwardheid, verlammingen of een aanval zijn altijd een reden om meteen medische hulp te zoeken, ongeacht de oorzaak. Bel 112 of ga naar de spoed. Vertel erbij dat je in de voorbije weken gebeten bent door een teek of in een risicogebied was.
Hoe ernstig is het?
Bij het Europese subtype herstellen de meeste patiënten. Toch is de ziekte niet te onderschatten:
- Wie de tweede fase doormaakt, moet meestal in het ziekenhuis worden opgenomen.
- Een aanzienlijk deel van hen houdt er langdurige klachten aan over, zoals vermoeidheid, concentratie- en geheugenproblemen, hoofdpijn, evenwichtsproblemen of blijvende verlammingen.
- Tot ongeveer 2% van de patiënten met neurologische klachten overlijdt.
- Bij kinderen verloopt de ziekte meestal milder, al komen ook bij hen ernstige vormen en restklachten voor. Het risico op een zwaar verloop neemt toe met de leeftijd.
Diagnose en behandeling
De arts stelt de diagnose met een bloedonderzoek en/of onderzoek van het hersenvocht (via een ruggenprik), waarin antistoffen tegen het virus worden gezocht. In België gebeurt de bevestiging door het nationaal referentiecentrum.
Er bestaat geen specifieke behandeling tegen het virus. Antibiotica helpen niet. De behandeling is ondersteunend: rust, pijnstilling, koortsbestrijding, en in het ziekenhuis zo nodig vocht, bewaking en ademhalingsondersteuning. Omdat er geen medicijn is, is voorkomen extra belangrijk.
Milde infecties worden meestal niet herkend, en er wordt niet standaard op tekenencefalitis getest. Sciensano gaat er daarom van uit dat de ziekte in België onderschat wordt.
Laatst bijgewerkt: september 2026. Deze informatie vervangt geen medisch advies. Twijfel je? Contacteer je huisarts.